Bài toán nan giải của thành phố sông nước: Hàng nghìn vị trí trống, workforce ở đâu?

Lời mở đầu: Một thành phố đang 'khát' người lao động

Thành phố Cần Thơ - trung tâm kinh tế, văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long, đang đối mặt với một nghịch lý trái ngược: hàng nghìn vị trí việc làm trống không có người lấp đầy, trong khi áp lực tuyển dụng từ các doanh nghiệp ngày càng gia tăng. Đây không chỉ là vấn đề của thị trường lao động, mà còn là tín hiệu cảnh báo cho chiến lược phát triển dài hạn của cả vùng.

Phân tích sâu: Bức tranh toàn cảnh về sự mất cân đối

Nguyên nhân cốt lõi: Sự dịch chuyển của 'dòng chảy nhân tài'

Sự chênh lệch cung-cầu lao động tại Cần Thơ không phải là hiện tượng đột ngột. Nó là kết quả của nhiều yếu tố cấu trúc:

1. Cuộc 'di cư ngược' tự nhiên: Một bộ phận lớn lao động trẻ có trình độ cao tại Cần Thơ và các tỉnh lân cận vẫn hướng về TP.HCM hoặc các khu công nghiệp lớn hơn với kỳ vọng về lương cao và cơ hội thăng tiến.
2. Khoảng cách kỹ năng (skill gap): Thị trường thiếu hụt nghiêm trọng lực lượng lao động có tay nghề cao, đặc biệt trong các ngành đòi hỏi kỹ thuật như công nghệ thông tin, cơ khí chính xác, quản trị doanh nghiệp. Các vị trí tuyển dụng trống chủ yếu thuộc nhóm này.
3. 'Thói quen' của doanh nghiệp: Nhiều doanh nghiệp vẫn giữ tư duy tuyển dụng truyền thống, chưa sẵn sàng đầu tư vào đào tạo lại (reskilling) hoặc nâng lương để cạnh tranh thu hút nhân sự.

Hệ quả đang hiện hữu: Lợi nhuận chậm lại, cơ hội vụt mất

Tình trạng 'thừa việc, thiếu người' tạo ra hiệu ứng domino tiêu cực:

• Tốc độ tăng trưởng chậm: Doanh nghiệp không thể khai thác hết công suất do thiếu nhân lực, dẫn đến giảm năng suất và lợi nhuận.
• Mất cơ hội đầu tư: Các dự án FDI mới, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao, có thể quay lưng với Cần Thơ nếu bài toán nhân sự không được giải quyết.
• Áp lực lên hệ thống an sinh: Nếu vấn đề kéo dài, có thể dẫn đến bất bình đẳng xã hội, khi một bộ phận lao động không đáp ứng được yêu cầu mới.

Giải pháp khả thi: Bài toán cần lời giải đa chiều

Để phá vỡ thế bế tắc này, cần sự phối hợp đồng bộ từ ba phía:

Từ phía chính quyền thành phố:

• Xây dựng 'bản đồ năng lực' lao động: Nghiên cứu chi tiết để nắm bắt chính xác ngành nào thiếu, thiếu ở trình độ nào.
• Thu hút lao động quay về: Đề xuất chính sách đãi ngộ, hỗ trợ nhà ở, ưu đãi thuế cho lao động trình độ cao trở về làm việc.
• Kết nối trường - doanh nghiệp: Đẩy mạnh các mô hình đào tạo theo đặt hàng (OJT) để sinh viên ra trường có kỹ năng thực tiễn.

Từ phía doanh nghiệp:

• 'Nâng cấp' chiến lược nhân sự: Tăng cường đào tạo nội bộ, xây dựng lộ trình thăng tiến rõ ràng để giữ chân nhân tài.
• Đề xuất lương thưởng cạnh tranh: Cần nhìn nhận lại chính sách đãi ngộ, đặc biệt cho các vị trí kỹ thuật cao.

Kết luận

Thách thức 'thừa việc, thiếu người' ở Cần Thơ là lời nhắc nhở rõ ràng rằng phát triển kinh tế phải song hành với phát triển nguồn nhân lực. Thành phố sông nước cần một chiến lược tổng thể, đồng bộ và khẩn trương hơn bao giờ hết để biến thách thức thành cơ hội, đảm bảo vị thế trung tâm vùng vững chắc trong tương lai.

Nguồn tham khảo: Tuổi Trẻ