Sóng Gió Hành Pháp Hè 2026: Chính Quyền Trump Đối Mặt Bão Pháp Lý Và Khoảng Trống Tại Thượng Viện

WASHINGTON D.C. (Cuối tháng 07/2026) — Chính trường Hoa Kỳ đang bước vào một giai đoạn thử thách khắc nghiệt khi các quyết sách hành pháp mạnh tay của Nhà Trắng liên tục bị thách thức tại các tòa án liên bang, song song với những xáo trộn lớn về nhân sự tại Quốc hội.

---

1. Làn Sóng Phản Kháng Các Sắc Lệnh Thuế Quan

Việc Tổng thống Donald Trump đẩy mạnh chính sách bảo hộ thương mại đang tạo ra những chấn động lớn không chỉ trên thị trường quốc tế mà còn trong hệ thống pháp lý nội địa.

Quyết định áp dụng Điều khoản 301 (Đạo luật Thương mại 1974) nhằm đánh thuế từ 10% đến 12,5% lên 60 đối tác thương mại, bao gồm cả Liên minh Châu Âu (EU), với lý do chống lao động cưỡng bức, đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ giới doanh nghiệp trong nước. Đỉnh điểm là việc hai doanh nghiệp nhỏ, dưới sự hỗ trợ pháp lý của tổ chức Liberty Justice Center, đã chính thức đệ đơn kiện chính quyền lên Tòa án Thương mại Quốc tế tại New York.

Luận điểm chính của đơn kiện cho rằng Tổng thống đã vượt quá thẩm quyền hành pháp khi áp dụng một biện pháp cào bằng lên hàng loạt quốc gia mà không có các cuộc điều tra hay báo cáo phát hiện vi phạm cụ thể đối với từng nước. Vụ kiện này đe dọa tạo ra một tiền lệ pháp lý có thể trói buộc quyền lực thương mại của Nhà Trắng trong tương lai.

Bên cạnh đó, việc kích hoạt Điều khoản 338 để áp thuế bổ sung 50% lên hàng hóa Canada cũng đang đối mặt với nguy cơ bị điều trần tại Quốc hội do lo ngại ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng Bắc Mỹ.

---

2. Tranh Cãi Xoay Quanh Đạo Luật Di Trú Cổ Xưa

Mặt trận pháp lý thứ hai nhắm vào chính sách di cư của chính quyền. Kế hoạch trục xuất hàng loạt các công dân Venezuela bị tình nghi là thành viên của băng đảng khét tiếng Tren de Aragua đang bị đình trệ.

Để thực hiện chiến dịch này, Bộ Tư pháp đã viện dẫn Đạo luật Alien Enemies Act of 1798 – một đạo luật từ thế kỷ 18 hiếm khi được sử dụng trong thời bình. Tuy nhiên, trong các phiên điều trần gần đây, Thẩm phán Tòa phúc thẩm Liên bang Patricia Millett đã chất vấn gay gắt đại diện chính phủ. Thẩm phán Millett chỉ ra rằng việc áp dụng đạo luật này đã tước đi quyền tranh tụng tối thiểu của những người nhập cư, vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc về quyền được xét xử công bằng theo Hiến pháp.

Chính sách / Quyết định bị thách thức	Căn cứ pháp lý được Nhà Trắng sử dụng	Cơ quan / Phản ứng pháp lý
Thuế quan chống Canada	Điều khoản 338, Đạo luật Thuế quan 1930	Gây căng thẳng ngoại giao, nguy cơ bị Quốc hội điều trần
Thuế quan 10-12,5% lên 60 quốc gia	Điều khoản 301, Đạo luật Thương mại 1974	Bị Liberty Justice Center kiện tại Tòa án Thương mại Quốc tế NY
Trục xuất nghi phạm băng đảng Venezuela	Đạo luật Alien Enemies Act of 1798	Bị Thẩm phán Tòa phúc thẩm Patricia Millett chỉ trích vì tước quyền tranh tụng

---

3. Khoảng Trống Quyền Lực Tại Thượng Viện Mỹ

Giữa lúc nhánh hành pháp đang phải phân bổ nguồn lực để giải quyết các rắc rối pháp lý, Thượng viện Mỹ lại chịu một tổn thất nhân sự mang tính bước ngoặt. Sự ra đi đột ngột của Thượng nghị sĩ kỳ cựu Lindsey Graham ở tuổi 71 sau một cơn bạo bệnh đã để lại một khoảng trống lớn trên đồi Capitol.

Sự kiện này không chỉ làm mất đi một trong những tiếng nói diều hâu có trọng lượng nhất ủng hộ các chính sách can thiệp quân sự cứng rắn tại Trung Đông, mà còn làm thay đổi cán cân quyền lực trong các ủy ban quan trọng của Thượng viện. Việc tìm kiếm người thay thế và lấp đầy khoảng trống ảnh hưởng mà ông Graham để lại dự kiến sẽ kích hoạt một cuộc đua chính trị gay gắt trong nội bộ đảng Cộng hòa vào thời gian tới.