"Khai tử" xe tự chế tại TP.HCM: Khi lực lượng chức năng quyết "nhổ cỏ tận gốc"

Những tiếng gầm rú đục ngầu của động cơ cũ nát, những khung sắt hoen gỉ chở theo những tấm tôn dài sắc lẹm lạng lách giữa dòng người đông đúc... Từ lâu, hình ảnh những chiếc "xe mù", xe tự chế đã trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với người tham gia giao thông tại TP.HCM. Dù lực lượng chức năng liên tục ra quân, nhưng những chiếc xe này vẫn tồn tại dai dẳng như một thách thức đối với trật tự đô thị.

Nhưng lần này, cục diện đã thay đổi. CSGT TP.HCM đã quyết định thay đổi phương thức tác chiến, chuyển từ thế "đuổi bắt" bị động trên đường sang chủ động "đánh" vào tận hang ổ phát sinh vi phạm.

Từ những "cỗ máy tử thần" rong đuổi trên phố

Để hiểu vì sao xe tự chế lại dai dẳng đến vậy, phải nhìn vào cấu tạo và mục đích sử dụng của chúng. Hầu hết là những chiếc xe máy cũ nát được rã ráp, hàn thêm sườn sắt, kéo theo rơ-moóc tự chế. Chúng không đèn, không còi, không phanh an toàn, nhưng lại mang trên mình trọng trách chở hàng trăm kilôgam hàng hóa cồng kềnh.

Đối với nhiều người lao động nghèo, đây là "cần câu cơm" giá rẻ, cơ động, dễ dàng luồn lách vào các ngõ hẻm sâu của Sài Gòn. Thế nhưng, đằng sau sự tiện lợi ấy lại là hiểm họa khôn lường về tai nạn giao thông. Đã có không ít vụ tai nạn thương tâm xảy ra mà thủ phạm chính là những chiếc xe không đảm bảo an toàn kỹ thuật này. Việc xử phạt hành chính ngoài đường trước đây giống như "bắt cóc bỏ đĩa". Người vi phạm sẵn sàng bỏ lại chiếc xe trị giá vài trăm nghìn đồng để rồi sau đó mua một bộ khung khác, tiếp tục độ chế và lưu thông.

Bước ngoặt chiến thuật: Từ "phạt ngọn" đến "triệt gốc"

Nhận diện được cốt lõi của vấn đề, Công an TP.HCM đã triển khai một kế hoạch mang tính bước ngoặt. Thay vì chỉ căng mình tuần tra, chốt chặn trên các tuyến đường để xử phạt phần "ngọn", lực lượng CSGT đã chuyển hướng tiếp cận: Rà soát và xử lý tận gốc nguồn phát sinh.

Chặn đứng từ "lò" độ chế và các cơ sở kinh doanh

Theo phương án mới, lực lượng CSGT phối hợp cùng chính quyền địa phương tiến hành tổng rà soát, kiểm tra trực tiếp các cơ sở cơ khí, tiệm sửa xe, các điểm mua bán, linh kiện và đặc biệt là các cơ sở cho thuê xe tự chế.

• Ký cam kết không vi phạm: Các chủ cơ sở bị buộc ký cam kết không tự ý thay đổi kết cấu xe, không chế tạo, lắp ráp xe tự chế trái quy định.
• Xử lý nghiêm hành vi tiếp tay: Bất kỳ cơ sở nào cố tình độ chế, lắp ráp hoặc cho thuê loại phương tiện này để trục lợi sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.

Biện pháp này đánh thẳng vào nguồn cung. Khi không còn những "lò" sản xuất, không còn nơi sửa chữa hay cho thuê, những chiếc xe tự chế sẽ tự khắc bị đẩy vào con đường tuyệt lộ.

Cắt đứt chuỗi sử dụng từ các doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Không chỉ dừng lại ở các tiệm cơ khí, chiến dịch còn hướng tới các chủ doanh nghiệp, vựa phế liệu, đại lý vật liệu xây dựng – nơi tiêu thụ và sử dụng xe tự chế nhiều nhất. Việc tuyên truyền đi đôi với chế tài mạnh mẽ buộc các chủ cơ sở này phải chủ động thay đổi phương thức vận chuyển, chuyển sang sử dụng các loại phương tiện hợp pháp, an toàn hơn.

Vĩ thanh: Hướng tới một đô thị văn minh và an toàn

Quyết tâm dẹp bỏ xe tự chế của TP.HCM không chỉ là câu chuyện thực thi pháp luật, mà còn là nỗ lực bảo vệ tính mạng cho hàng triệu người dân mỗi ngày bước ra đường. Tuy nhiên, để chiến dịch này thành công bền vững, bên cạnh sự quyết liệt của lực lượng CSGT, rất cần những chính sách đồng hành, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp hoặc hỗ trợ vốn để người lao động nghèo có cơ hội tiếp cận các phương tiện vận chuyển an toàn, đúng quy định.

Sài Gòn đang chuyển mình hướng tới một đô thị thông minh, hiện đại và văn minh. Trên hành trình đó, chắc chắn sẽ không có chỗ cho sự thỏa hiệp với những "cỗ máy tử thần" mang tên xe tự chế.

Nguồn tham khảo: Thanh Niên