Khi Mỹ Rót Gần 2 Tỷ USD 'Vũ Khối Nóng' Cho Arab Saudi Giữa Lúc Chiến Tranh Leo Thang
Tóm tắt nhanh
- Vụ bán 20.000 rocket dẫn đường APKWS II đánh dấu một bước ngoặt nguy hiểm trong cuộc chạy đua vũ trang Trung Đông.
- Đây không chỉ là một thương vụ kinh doanh, mà là một nước cờ địa chính trị phức tạp, nơi lợi ích kinh tế của tập đoàn quốc phòng Mỹ giao thoa với ngọn lửa xung đột ngày càng nóng bỏng giữa Arab Saudi và lực lượng Houthi.
Washington vừa gật đầu cho một trong những lô vũ khí "nóng" nhất từ trước đến nay. Không phải bom hay tên lửa đạn đạo, mà là 20.000 rocket dẫn đường APKWS II – "con mắt laser" biến một quả rocket thường thành vũ khí chính xác cao – cùng trang bị liên quan. Tổng giá trị thương vụ: gần 2 tỷ USD. Sự chấp thuận này đến vào đúng thời điểm Riyadh đang gia tăng đối đầu quân sự với phe Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen.
Rocket APKWS II: Vũ Khí "Thay Da Đổi Vịt" Từ Thường Dân Thành Tử Thần
Đây không phải một loại vũ khí mới mẻ nhưng lại vô cùng hiệu quả và được săn đón. Rocket APKWS II (Advanced Precision Kill Weapon System) thực chất là một bộ kit laser thông minh được gắn vào đầu rocket thường (ví dụ rocket 70mm Hydra-70 vốn có độ chính xác thấp).
- Nguyên lý hoạt động: Bộ dẫn đường laser sẽ "đánh dấu" mục tiêu bằng tia laser. Rocket được trang bị APKWS sẽ "nhìn" thấy tia laser đó và tự điều chỉnh quỹ đạo bay để lao thẳng vào mục tiêu.
- Sức mạnh: Nó biến hàng ngàn tên lửa rocket "bắn đại" sẵn có trong kho đạn dược của quân đội Mỹ và đồng minh thành vũ khí tấn công chính xác với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với tên lửa dẫn đường cao cấp (như Hellfire). Hiệu quả chi phí là lý do chính khiến nó bán chạy.
- Ứng dụng: Rất phù hợp cho các máy bay trực thăng tấn công (như AH-64 Apache) hoặc máy bay phản lực nhẹ trong các sứ mệnh yểm trợ bộ đội mặt đất, tiêu diệt các mục tiêu cố định như tòa nhà, xe quân sự, hoặc các nhóm đối thủ rải rác.
2 Tỷ Dollar: Mua Vũ Khí Hay Mua Sự An Toàn?
Đối với Arab Saudi, thương vụ này mang nhiều ý nghĩa:
- Nâng cấp khả năng quân sự trước mắt: Lực lượng Houthi liên tục sử dụng drone và rocket để tấn công sâu vào lãnh thổ Saudi, gây thiệt hại lớn cho cơ sở hạ tầng dầu mỏ và quân sự. Rocket dẫn đường chính xác sẽ giúp Riyadh đáp trả hiệu quả hơn vào các cơ sở chỉ huy, kho chứa và tuyến tiếp vận của Houthi ở Yemen.
- Một lời khẳng định: Đây là tín hiệu mạnh mẽ từ Washington cho thấy mối quan hệ an ninh chiến lược với Riyadh vẫn vững chắc, bất chấp những bất đồng về nhân quyền hay gần đây là vấn đề sản lượng dầu mỏ.
Đối với Mỹ, lợi ích là kép:
- Lợi ích kinh tế: 2 tỷ USD chảy vào túi các tập đoàn quốc phòng Mỹ (chủ yếu là BAE Systems và Northrop Grumman, các nhà sản xuất chính của APKWS).
- Lợi ích chiến lược: Ủng hộ Saudi Arabia, đối trọng chính với Iran, trong cuộc chiến tranh ủy nhiệm đầy phức tạp. Cung cấp vũ khí cũng tăng cường sự phụ thuộc của Riyadh vào hệ sinh thái hậu cần và huấn luyện của Mỹ.
Bối Cảnh Địa Chính Trị: Cuộc Chiến Ủng Nhiệm Ngày Càng Khốc Liệt
Lô rocket này được duyệt vào thời điểm cực kỳ nhạy cảm:
- Xung đột leo thang: Lực lượng Houthi gần đây tuyên bố đã tấn công máy bay chiến đấu Saudi bằng rocket phòng không và drone. Saudi Arabia thì đáp trả bằng hàng không oanh tạc dữ dội vào các mục tiêu ở Yemen.
- Cuộc chơi của các cường quốc: Xung đột này không chỉ là giữa Saudi và Houthi. Nó phản ánh cuộc đối đầu lớn hơn giữa Saudi Arabia (được Mỹ, phương Tây ủng hộ) và Iran (được cho là hậu thuẫn Houthi). Mỗi chuyến hàng vũ khí mới đều làm thay đổi cán cân sức mạnh cục bộ.
- Nguy cơ leo thang: Việc cung cấp số lượng lớn vũ khí chính xác cao có thể khuyến khích Saudi Arabia gia tăng cường độ các cuộc không kích, đồng thời thúc đẩy Houthi và các nhóm được Iran ủng hộ tìm cách có được vũ khí tương đương hoặc biện pháp đối phó mạnh hơn. Vòng xoáy vũ trang và bạo lực ngày càng khó thoát.
Kết Luận: Thỏa Thuận Trên Giấy, Bão Gió Trên Thực Địa
Thương vụ 20.000 rocket APKWS II là một minh chứng điển hình cho nghịch lý trong chính trị quốc tế hiện đại: vũ khí được bán để mang lại "an ninh" lại chính là chất xúc tác làm tăng nguy cơ bất ổn. Về mặt quân sự, đây là sự nâng cấp đáng kể cho Riyadh. Nhưng về mặt chiến lược, nó thêm một lớp vào cuộc xung đột đan xen lợi ích, biến Trung Đông thành một vùng lửa nóng hơn bao giờ hết.
Câu hỏi lớn đặt ra là: Liệu gần 2 tỷ USD vũ khí dẫn đường cao cấp có thể thực sự chỉ đường đến hòa bình, hay chỉ đơn giản là vẽ ra một lộ trình mới cho chiến tranh?
Nguồn tham khảo: VnExpress