Ông Trump và những nước cờ 'lật ngược thế cờ' trên bàn cờ ngoại giao Iran - Ukraine

Trong giới chính trị quốc tế, sự ổn định thường được đánh giá cao. Nhưng với Donald Trump, sự bất ổn có chiến lược lại trở thành vũ khí lợi hại nhất. Các nhà phân tích vẫn đang mổ xẻ từng ‘cú bẻ lái’ đột ngột của ông với Iran và Ukraine, nhưng một điều rõ ràng đã được khẳng định: dưới thời ông, chính sách ngoại giao Mỹ không còn là con đường thẳng.

Khởi đầu bằng 'Áp lực Cực đại' - Sự thay đổi cuộc chơi với Iran

Tổng thống Trump không chấp nhận những hiệp ước cũ. Bước đi đầu tiên đầy tiếng vang của ông là rút Mỹ khỏi JCPOA (Thỏa thuận Hạt nhân Iran) vào năm 2018. Đây không đơn giản là một quyết định hành chính, mà là một tuyên bố chiến lược.

• Mục đích: Áp đặt một chiến lược ‘Áp lực Cực đại’ chưa từng có, với hàng loạt biện pháp trừng phạt nhằm bóp nghẹt nền kinh tế Iran.
• Chiến thuật: Ông hy vọng sự cô lập kinh tế sẽ buộc Tehran phải ngồi vào bàn đàm phán một thỏa thuận mới toàn diện hơn, thay vì chỉ giới hạn ở hạt nhân.
• Di sản: Chiến lược này đã tạo ra một giai đoạn căng thẳng cao độ, nhưng cũng mở ra cánh cửa cho những cuộc đối thoại bất ngờ sau đó.

Từ 'NATO lỗi thời' đến ủng hộ Ukraine - Sự chuyển hướng khó lường

Đối với Ukraine, ‘cú bẻ lái’ của ông Trump càng phức tạp và gây tranh cãi hơn. Ông từng gọi NATO là ‘lỗi thời’ và đặt câu hỏi về sự gắn kết của liên minh. Tuy nhiên, chính quyền của ông cũng đã cung cấp cho Ukraine các tên lửa chống tăng Javelin, một sự thay đổi đáng kể so với thời kỳ của người tiền nhiệm Barack Obama.

Sự mâu thuẫn này không phải là ngẫu nhiên. Nó phản ánh một lối tư duy đàm phán thực dụng:

• Áp lực lên châu Âu: Bằng cách tỏ ra ‘lơ là’ NATO, ông gây áp lực để các đồng minh châu Âu tăng chi phí quốc phòng và chịu trách nhiệm nhiều hơn về an ninh khu vực.
• Con bài mặc cả: Việc hỗ trợ Ukraine có thể được xem là một ‘con bài’ trong mối quan hệ phức tạp với Nga, nhằm đạt được các mục tiêu lợi ích khác.

Nghệ thuật của sự khó lường: Tại sao các ‘cú bẻ lái’ này lại hiệu quả?

Trong nghệ thuật đàm phán, sự dự đoán được là yếu thế. Ông Trump đã đưa nguyên tắc này vào chính sách quốc gia.

1. Tạo ra Ưu thế Tâm lý: Đối thủ và đồng minh đều phải phân tích kỹ hơn, thận trọng hơn và cuối cùng có thể phải nhượng bộ nhiều hơn để ‘giữ chân’ một diễn biến ổn định.
2. Phá vỡ Hiện trạng: Những chính sách cũ đã tạo ra những ‘nghẽn’ mới. Việc phá vỡ chúng, dù có vẻ hỗn loạn, là cách để mở ra những ‘làn đường’ đàm phán hoàn toàn mới.
3. Chiến lược ‘Không ai biết bước tiếp’: Phong cách này biến chính sách ngoại giao thành một ván cờ lớn, nơi nước đi tiếp theo luôn nằm trong vùng bí ẩn, buộc mọi bên phải liên tục thích ứng.

Kết luận: Cuộc chơi lớn vẫn chưa kết thúc

Di sản ngoại giao của Donald Trump vẫn là chủ đề nóng tranh luận. Nhưng không ai có thể phủ nhận rằng ông đã thay đổi ‘luật chơi’. Phương pháp ‘bẻ lái’ đột ngột của ông đã để lại bài học đắt giá: trong thế giới đầy biến động, sự linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh đôi khi quan trọng hơn cả một lộ trình cố định. Cuộc chơi địa chính trị giữa các siêu cường với Iran và Ukraine vẫn đang tiếp diễn, và những ‘nước cờ’ của ông Trump đã đặt một dấu ấn không thể xóa nhòa.

Nguồn tham khảo: VnExpress