Pakistan im lặng giữa tâm bão: Nhà hòa giải bị lãng quên trong cuộc chiến không có hồi kết

Kẻ trung gian bị bỏ rơi giữa cuộc chiến

Có một nghịch lý đau lòng đang diễn ra ở Nam Á: quốc gia duy nhất có khả năng ngồi xuống đàm phán với cả hai bên trong cuộc chiến này lại chính là quốc gia mà chẳng ai màng lắng nghe.

Pakistan, với vị trí địa chính trị đặc biệt - giáp ranh Afghanistan, Iran và Ấn Độ - từ lâu đã tự coi mình là "người điều phối" bất đắc dĩ trong các cuộc xung đột khu vực. Nhưng thực tế phũ phàng đang vùi dập tham vọng đó. Tiếng nói của Islamabad, dù có trọng lượng thực sự trên bàn cờ địa chính trị, ngày càng mờ nhạt trong tiếng ồn của chiến tranh và lợi ích phe phái.

---

Tại sao Pakistan lại ở vị trí độc đáo?

Vị trí địa lý: Lợi thế không thể thay thế

Pakistan sở hữu một lợi thế mà không quốc gia nào trong khu vực có được:

• Điểm nối chiến lược giữa Trung Đông, Trung Á và Nam Á
• Lịch sử quan hệ phức tạp với cả Iran lẫn các lực lượng ở Trung Đông
• Quân đội lớn thứ sáu thế giới, là đối tác an ninh không thể bỏ qua của phương Tây
• Kênh giao tiếp với các nhóm vũ trang mà cả Washington lẫn Tehran đều khó lòng tiếp cận trực tiếp

Thế nhưng, sự độc đáo đó lại chính là lời nguyền. Pakistan quá gần với cuộc chiến để được coi là trung lập, nhưng lại quá xa để được coi là bên liên quan trực tiếp.

---

Cơn bão lợi ích: Ai thực sự muốn hòa bình?

Cuộc chơi lớn của những ông lớn

Hãy nhìn vào bức tranh toàn cảnh. Cuộc chiến này không chỉ là chuyện của hai bên đối đầu trực tiếp. Đó là bàn cờ của:

• Mỹ - với lợi ích thương mại dầu mỏ và ảnh hưởng chiến lược ở Vịnh Persian
• Trung Quốc - với sáng kiến Vành đai và Con đường chạy xuyên qua Pakistan
• Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập - với cuộc cạnh tranh quyền lực khu vực với Iran
• Thổ Nhĩ Kỳ và Nga - với các ưu tiên riêng trong khu vực

Trong ma trận lợi ích phức tạp đó, Pakistan chỉ là một quân cờ nhỏ - dù quân cờ đó sở hữu hơn 200 đầu đạn hạt nhân.

---

Tiếng nói bị nuốt chửng

Cái giá của sự thân thiết với quá nhiều bên

Pakistan có một vấn đề cố hữu: quá thân thiết với tất cả mọi người khiến không ai thực sự tin tưởng họ hoàn toàn.

Washington từng gọi Pakistan là "đối tác không thể thiếu" trong cuộc chiến chống khủng bố, nhưng cũng từng công khai chỉ trích Islamabad "chơi hai mặt". Trung Quốc rót hàng tỷ USD vào Khu vực Thương mại Tự do Gwadar, nhưng vẫn giữ khoảng cách an toàn khi Pakistan đề cập đến vai trò trung gian. Ngay cả Iran - láng giềng gần nhất - cũng từng pháo kích vào lãnh thổ Pakistan với lý do "truy quét phiến quân", bất chấp mọi lời kêu gọi đối thoại.

Một nhà hòa giải không được ai tin tưởng hoàn toàn thì không thể hòa giải bất cứ điều gì.

---

Bối cảnh lịch sử: Khi "trung lập" trở thành một từ cấm

Bài học từ quá khứ

Đây không phải lần đầu Pakistan cố đóng vai trò trung gian:

Năm	Vai trò Pakistan	Kết quả
1999	Hòa giải cuộc đối đầu Afghanistan	Taliban nắm quyền, Pakistan mất ảnh hưởng
2001-2021	Đối tác chống khủng bố của Mỹ	Bị chỉ trích "hai mặt", quan hệ xuống đáy
2025-2026	Cố gắng làm trung gian trong cuộc chiến hiện tại	Bị phớt lờ, tiếng nói không có trọng lượng

Mỗi lần Pakistan giơ tay xin được lắng nghe, thế giới lại nhìn họ với sự nghi ngờ cũ kỹ. Và sự nghi ngờ đó, một khi đã ăn sâu, rất khó để xóa bỏ.

---

Rào cản nội bộ: Tiếng ồn từ chính đất nước

Một quốc gia cũng đang tự chiến đấu với chính mình

Trong khi cố gắng làm hòa giải cho cuộc chiến bên ngoài, Pakistan cũng đang đối mặt với:

• Khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng: lạm phát tăng vọt, đồng tiền mất giá
• Bất ổn chính trị nội bộ dai dẳng
• Thách thức an ninh từ các nhóm phiến quân hoạt động ở Balochistan và Khyber Pakhtunkhwa
• Nợ nước ngoài khổng lồ khiến Islamabad phải liên tục xin bailout từ IMF

Làm sao một quốc gia không thể tự lo cho chính mình có thể được kỳ vọng sẽ mang lại hòa bình cho người khác?

---

Cơ hội bị bỏ lỡ: Pakistan có thể làm gì?

Bốn bước để Pakistan đòi lại tiếng nói

Mặc dù bức tranh ảm đạm, Pakistan vẫn có những lá bài riêng nếu biết cách chơi:

1. Chuyển đổi chiến lược ngoại giao: Thay vì tuyên bố mình là "người hòa giải" một cách ồn ào, Islamabad nên hành động âm thầm, tập trung vào kết quả thay vì tuyên bố
2. Xây dựng lại niềm tin với Washington: Thông qua hợp tác chống khủng bố minh bạch và có kiểm chứng
3. Tận dụng mối quan hệ với Trung Quốc: Dùng ảnh hưởng của Bắc Kinh như "bảo chứng" cho vai trò trung gian
4. Đầu tư vào ngoại giao nhân đạo: Chuyển hướng từ đàm phán chính trị sang hỗ trợ nhân đạo, nơi Pakistan có thể thể hiện giá trị mà không gây tranh cãi

---

Kết luận: Nhà hòa giải trong gương vỡ

Pakistan đang đứng trước một lựa chọn cơ bản: hoặc chấp nhận vai trò khiêm tốn hơn và hành động thực chất hơn, hoặc tiếp tục gào thét trong sa mạc của lợi ích địa chính trị, hy vọng một ngày nào đó ai đó sẽ quay đầu lắng nghe.

Cuộc chiến không chờ đợi ai. Và khi tiếng súng vẫn còn vang lên, sự im lặng của Pakistan không phải là vàng - đó là sự lãng phí của một cơ hội lịch sử có thể không bao giờ quay lại.

Điều trớ trêu nhất? Nếu Pakistan thực sự muốn được lắng nghe, có lẽ cách tốt nhất là... ngừng nói và bắt đầu hành động.

---

Đăng lúc: Tháng 7, 2026

Nguồn tham khảo: New York Times