Vì sao làn sóng IPO mới chưa thể bùng nổ? Lời cảnh báo thẳng thắn từ Tổng Giám đốc Chứng khoán Kafi

Làn sóng IPO mới: Kỳ vọng lớn, hiện thực khắc nghiệt

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý: dòng tiền nhàn rỗi trong dân cư vẫn dồi dào, thanh khoản sàn giao dịch liên tục lập kỷ lục, nhưng làn sóng doanh nghiệp mới lên sàn lại chưa thể bùng phát như kỳ vọng. Nhiều nhà đầu tư khao khát tìm kiếm "hàng mới", trong khi nguồn cung cổ phiếu chất lượng cao vẫn khan hiếm một cách đáng ngạc nhiên.

Trong bối cảnh đó, chia sẻ của ông Trịnh Thanh Cần – Tổng Giám đốc Chứng khoán Kafi đã chạm đúng vào điểm nghẽn cốt lõi: “Khi chất lượng nguồn cung được cải thiện, nhà đầu tư sẽ có thêm lựa chọn, thị trường có điều kiện thu hút dòng vốn dài hạn và thực hiện tốt hơn vai trò huy động vốn cho nền kinh tế.”

Câu nói tưởng chừng đơn giản ấy thực chất là một chẩn đoán sắc lạnh về sức khỏe của thị trường IPO hiện tại. Đó không phải vấn đề thiếu tiền, mà là thiếu niềm tin vào chất lượng hàng hóa niêm yết.

Vì sao thị trường thiếu những thương vụ IPO thực sự chất lượng?

Nỗi ám ảnh "lên sàn xong rồi biến mất"

Không khó để nhận ra tâm lý e dè của nhà đầu tư khi nhắc đến IPO. Đã có không ít doanh nghiệp lên sàn với bản cáo bạch đẹp như mơ, nhưng chỉ sau vài quý niêm yết, lợi nhuận bốc hơi, cổ phiếu lao dốc và ban lãnh đạo dần mất tiếng nói trước cổ đông.

Điều này tạo ra một vết sẹo tâm lý sâu rộng. Nhà đầu tư cá nhân ngày càng thận trọng hơn với các câu chuyện tăng trưởng thiếu minh bạch. Họ không còn sẵn sàng xuống tiền chỉ vì một mã cổ phiếu mới xuất hiện. Họ cần bằng chứng về quản trị công ty, dòng tiền bền vững và chiến lược phát triển rõ ràng.

Vai trò then chốt của dòng vốn dài hạn

Một thị trường IPO sôi động không nên chỉ đo bằng số lượng doanh nghiệp lên sàn, mà phải đo bằng khả năng giữ chân dòng vốn dài hạn. Khi những thương vụ niêm yết chất lượng xuất hiện, nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước mới có lý do để cam kết nắm giữ nhiều năm thay vì lướt sóng ngắn hạn.

Điều này đặc biệt quan trọng với mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm mới nổi. Các quỹ ngoại quy mô lớn khi xem xét rót vốn sẽ luôn đặt câu hỏi: Có đủ cổ phiếu tốt để mua với khối lượng lớn hay không? Nếu câu trả lời là không, mọi nỗ lực cải thiện hạ tầng giao dịch cũng trở nên vô nghĩa.

Những thương vụ "đủ tầm" sẽ thay đổi cuộc chơi như thế nào?

Tạo hiệu ứng lan tỏa niềm tin

Một IPO chất lượng cao có giá trị vượt xa phiên chào sàn. Nó giống như một cú hích tâm lý cho toàn bộ thị trường. Khi một doanh nghiệp minh bạch, dẫn đầu ngành và có nền tảng tài chính vững chắc niêm yết thành công, nó sẽ kéo theo hàng loạt doanh nghiệp khác cân nhắc việc lên sàn như một bước đi chiến lược thực sự chứ không phải phong trào.

Ngược lại, nếu thị trường liên tục đón nhận những cổ phiếu chất lượng thấp, hiệu ứng sẽ là: doanh nghiệp tốt chọn ở lại sàn UPCOM hoặc trì hoãn IPO, còn nhà đầu tư ngoại ngày càng dè dặt. Vòng xoáy tiêu cực này rất khó phá vỡ nếu không có sự sàng lọc quyết liệt từ cơ quan quản lý và đơn vị tư vấn niêm yết.

Huy động vốn cho nền kinh tế: Sứ mệnh cốt lõi bị lãng quên?

Thị trường chứng khoán không phải sòng bài. Chức năng nguyên thủy và quan trọng nhất của nó là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Một làn sóng IPO thực sự bùng phát phải gắn liền với việc các doanh nghiệp sản xuất, công nghệ, logistics, năng lượng tái tạo... huy động được vốn để mở rộng nhà máy, đầu tư công nghệ và tạo việc làm.

Hiện tại, phần lớn dòng tiền trên thị trường vẫn xoay vòng trong các cổ phiếu cũ. Điều này đồng nghĩa với việc kênh dẫn vốn cho nền kinh tế chưa phát huy hết năng lực. Chỉ khi nguồn cung cổ phiếu mới thực sự chất lượng, dòng tiền nhàn rỗi mới chuyển hóa thành vốn đầu tư dài hạn cho các dự án kinh doanh thực thụ.

Yếu tố thời điểm: Vì sao không thể bùng phát ngay lập tức?

Quá trình sàng lọc cần thời gian

Việc chuẩn bị một hồ sơ IPO chuẩn mực không thể gấp gáp. Doanh nghiệp cần hoàn thiện báo cáo tài chính kiểm toán, cơ cấu quản trị, minh bạch hóa dòng tiền nội bộ... Tất cả những yếu tố đó đòi hỏi ít nhất từ một đến hai năm chuẩn bị nghiêm túc.

Do đó, kỳ vọng một làn sóng IPO ồ ạt bùng nổ ngay lập tức là phi thực tế. Thị trường cần xây dựng nền tảng niềm tin trước, rồi các thương vụ lớn mới lần lượt xuất hiện. Đây là quá trình tích lũy có tính chu kỳ chứ không phải cú bật tăng đột biến.

Tín hiệu tích cực từ những doanh nghiệp tiên phong

Dù khó bùng phát tức thời, nhưng nếu xuất hiện một vài thương vụ IPO thực sự chất lượng trong thời gian tới, đó sẽ là tín hiệu khởi đầu cho chu kỳ mới. Những doanh nghiệp tiên phong chấp nhận lên sàn với chuẩn mực quốc tế sẽ tạo áp lực cạnh tranh lành mạnh buộc các doanh nghiệp khác phải cải thiện nếu muốn tiếp cận nguồn vốn công chúng.

Kết luận: Chất lượng quyết định nhịp đập của thị trường vốn

Chia sẻ của Tổng Giám đốc Chứng khoán Kafi là lời nhắc nhở tỉnh táo giữa lúc nhiều nhà đầu tư đang nóng lòng chờ đợi những gương mặt mới trên sàn. Không phải cứ nhiều IPO là tốt. Điều quan trọng là mỗi thương vụ lên sàn phải đủ chất lượng để xứng đáng với niềm tin của công chúng.

Khi nguồn cung được cải thiện, nhà đầu tư sẽ có thêm lựa chọn xứng đáng với đồng vốn bỏ ra, dòng tiền dài hạn sẽ ở lại thay vì lướt sóng, và thị trường chứng khoán mới thực sự hoàn thành sứ mệnh huy động vốn cho nền kinh tế. Đó không chỉ là câu chuyện của riêng Chứng khoán Kafi, mà là bài toán sống còn cho toàn bộ thị trường vốn Việt Nam trong chu kỳ phát triển mới.

Nguồn tham khảo: CafeF